In deze vergadering stelde de raad het ‘Pact van de Regio’ vast, een belangrijk document van de vier Eemsdeltagemeenten en de provincie Groningen waarin afspraken worden gemaakt over wonen en voorzieningen in de regio. Verder kwam een initiatiefvoorstel van de PvdA aan de orde, waarin het college opdracht kreeg met voorstellen te komen om het beleid op het gebied van bed-en-breakfast te verruimen.

Vragen raadsleden
Door bezuinigingen op de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) dreigt een aantal mensen met een lichte handicap tussen wal en schip te vallen. Deze mensen zullen een beroep op de gemeente doen. Jeanne Schoonhoven (GB) wilde weten om hoeveel mensen het gaat en wat de gemeente doet om hen op te vangen. Wethouder Manning schatte op grond van landelijke cijfers dat het in Appingedam om zo’n 55 personen gaat. De gemeente probeert samen met welzijns- en zorgorganisaties een vangnet voor deze mensen te bieden. Daarvoor zijn in de begroting middelen opgenomen, zei hij.

Pact van de Regio Eemsdelta
Een onderzoek naar de toekomstige bevolkingsontwikkeling in de regio en naar de gevolgen daarvan voor de woningen en de voorzieningen wijst uit dat het inwoneraantal de komende 25 jaar zal afnemen met 25%. De bevolking vergrijst, ontgroent en er vertrekken nogal mensen. Hierdoor verandert de vraag naar woningen en komen de voorzieningen onder druk te staan. Via enquêtes (waaraan 2300 personen hebben deelgenomen) zijn ook de woonwensen in kaart gebracht. Met name de grotere plattelandsdorpen met voorzieningen en het stedelijk gebied (met name Appingedam) blijken in trek te zijn.
In het ‘Pact’ maken de vier DEAL-gemeenten en de provincie Groningen afspraken over het renoveren, slopen en nieuw bouwen van woningen in de regio als geheel. Per saldo komen er in de periode 2009-2018 700 woningen minder. Het belangrijkste uitgangspunt bij de vraag waar te bouwen is de wens van de consument. Door die grotendeels te volgen kan de krimp het best worden bestreden. Daarbij zullen de voorzieningen moeten aansluiten. Een ander uitgangspunt is de leefbaarheid van de regio; samen met woningbouwcorporaties, maatschappelijke organisaties, bedrijven en inwoners zal in 2010 een woon- en leefbaarheidsplan worden opgesteld.

De fracties waren zonder meer positief over het voorstel. Joop van der Lei (PvdA) vond dat met het ‘Pact’ van de krimp een kans wordt gemaakt. Hij benadrukte dat er veel geld nodig zal zijn en noemde het document van strategisch belang om een flinke bijdrage van het rijk te verwerven. Ook vond hij dat het niet alleen om wonen mag gaan, maar ook om onderwijs, zorg, welzijn, dienstverlening, toerisme, enzovoort. Hij maakte zich wel wat zorgen om wat hij noemde het ‘domino-effect’: wat gebeurt er als de andere gemeenten een andere visie hebben? Wethouder Manning stelde dat uiteraard de afzonderlijke raden aan zet zijn, maar dat de provincie als eis stelt dat de regio met één plan komt. Als niet over de gemeentegrenzen heen wordt gekeken, is de regio zijn zeggenschap kwijt. Derk Reiffers (GB) vroeg aandacht voor woonruimte voor jongeren en voor het wonen boven winkels. Wethouder Manning wees op de ‘ontgroening’, die vertaald is in het ‘Pact’. De jongeren zijn niet uit beeld, maar als specifieke doelgroep wordt er niet stevig op ingezet, zei hij. Hij zegde toe het ‘wonen boven winkels’ mee te nemen. Bert Raangs (CDA) vond dat de voorzieningen zo veel mogelijk in stand moeten blijven, maar stelde ook dat de politiek voor vervelende keuzes zal komen te staan. Hij vroeg om regelmatige rapportages aan de raad en sloot zich aan bij de zorgen van de PvdA over de financierbaarheid. Jan Wolthof (D66) noemde het ‘Pact’ een ‘grote paraplu’, voor uitvoeringsplannen. De betrokkenheid van de inwoners (23% respons bij de enquêtes) deed hem deugd; hij drong erop aan ook bij de uitvoering de burgers te betrekken. Henk Dijkstra (VVD) benadrukte dat krimp om bovenlokale oplossingen vraagt en dat samenwerking dus een absolute voorwaarde is.

Wethouder Manning was blij met de steun van de raad. Het is geen statisch document, stelde hij. De ontwikkelingen zullen goed gevolgd (‘gemonitoord’) worden; na 5 jaar wordt er opnieuw een grote enquête gehouden. De burgers en ook de raden worden bij het vervolg betrokken. Hij noemde het een mijlpaal dat de woningbouwcorporaties zich alle achter het Pact hebben opgesteld, al zal over de uitvoering nog wel stevig gesproken moeten worden.
De raad stemde vervolgens unaniem in met het ‘Pact van de Regio’.

Rapport ‘Steeds krachtiger besturen in Groningen’
In dit rapport van de Vereniging van Groninger Gemeenten wordt voorgesteld het bureau van de VGG uit te breiden, onder meer om de gezamenlijke platformfunctie te versterken en om een aantal taken te kunnen overnemen van regioraden die worden opgeheven. De raad werd voorgesteld hiermee in te stemmen.
Uit de raad kwamen kritische vragen over het voorstel. Henk Dijkstra (VVD) vroeg zich af wat het concreet oplevert voor de gemeenten en wees erop dat dit weer een structurele kostenpost wordt voor de komende jaren. Ook Jeanne Schoonhoven (GB) vroeg zich af hoe de kosten zich in de komende jaren zullen ontwikkelen. Geert Bijleveld (PvdA) uitte dezelfde zorgen en wees er daarnaast op dat dergelijke stafdiensten de neiging hebben zichzelf in stand te houden en uit te breiden. Alleen Berend Zwart (CDA) was onverdeeld positief.
Burgemeester Pot zei in reactie op de kritische kanttekeningen dat in DEAL-verband heel wat taken van de Regioraad worden overgenomen, maar dat een provinciaal platform nodig blijft, om gesprekspartner voor de provincie te zijn, kennis te bundelen en belangen te behartigen. Ze noemde als concrete onderwerpen verkeer en vervoer, de omgevingsvergunning en de thuiszorgproblematiek. De uitbreiding is al tot het hoognodige beperkt en kan betaald worden uit de vrijvallende bijdrage aan de Regioraad. Daarvan blijft het grootste deel over als structurele besparing over, legde zij uit.
Op voorstel van de PvdA werd de besluitvorming uitgesteld tot de raadsvergadering van november. De raad krijgt ter voorbereiding daarop nog wat meer informatie over het ‘groeimodel’ dat wordt voorgesteld.

Initiatiefvoorstel PvdA over bed-en-breakfastbeleid
Het ingediende voorstel hield in een opdracht aan het college om het bestemmingsplan zodanig te wijzigen dat bed-en-breakfast op vaartuigen aan de steiger bij Dijkhuizenweg 112 mogelijk zou worden.
Aanleiding daarvoor was dat er op grond van de huidige regelgeving geen vergunning kan worden gegeven voor overnachtingsgelegenheid op de boot De Willemijn, terwijl de fractie vindt dat dit een meerwaarde voor de toeristisch-recreatieve ontwikkeling van Appingedam heeft.
In de raadscommissie pleitte wethouder Usmany er al voor om de volgorde om te draaien en eerst het bed-en-breakfastbeleid in algemene zin te wijzigen en daaraan vervolgens individuele initiatieven te toetsen. De raadsvoorzitter adviseerde de raad vervolgens de besluitvorming uit te stellen, omdat een besluit over een individueel geval onvoorziene gevolgen zou kunnen hebben voor een aantal beleidskaders. Zij stelde voor een pre-advies van het college daarover af te wachten.

Bert Dieters (PvdA) informeerde naar de aard van dit pre-advies. Wordt dat een inhoudelijke notitie waarmee we direct in november spijkers met koppen kunnen slaan of wordt het een procedurevoorstel, vroeg hij. Burgemeester Pot zei dat dat het laatste het geval was.
De PvdA-fractie overlegde en kwam toen met een amendement (wijzigingsvoorstel) op haar eigen voorstel: het college opdracht geven in januari 2010 met een nieuw beleidskader te komen waarin de overnachtingsmogelijkheden in de gemeente worden verruimd; vervolgens de procedure te starten om de regelgeving te wijzigen en dan te beoordelen of individuele initiatieven hierin passen. Als we nog een maand wachten schuift het weer op, verklaarde Bert Dieters, en het heeft al lang genoeg geduurd. Hij vond dat het college eerder in actie had kunnen komen nadat de PvdA hierover in april vragen had gesteld.
D66 en het CDA steunden het gewijzigde voorstel van harte. Dit soort initiatieven moet kunnen, vond Bert Raangs (CDA). Jan Wolthof (D66) merkte op dat je als burger een lange adem moet hebben als je wat wilt.
Henk Dijkstra (VVD) en Derk Reiffers (GB) zeiden te hechten aan zorgvuldige besluitvorming en vonden het daarom verstandig dat de PvdA met dit amendement is gekomen. Ook wethouder Usmany kon zich erin vinden.
Met algemene stemmen schaarde de raad zich vervolgens achter het gewijzigde initiatiefvoorstel van de PvdA.

Griffier